Με πρόλαβε η Ελένη Μαθιουδάκη, ενώ είχα ολοκληρώσει και την δική μου πρόταση, την οποία παραθέτω.
Τις
τελευταίες δεκαετίες ο όρος Έξυπνη πόλη (Smart City) τείνει να καθορίζει
αρχιτεκτονικές επιλογές αλλά και ψηφιακές εφαρμογές. Ωστόσο σύμφωνα με έρευνα
του “Smart
Cities
for all” (11/06/2019) δηλώνει ξεκάθαρα:
Smart cities are failing to satisfy the basic public
needs of the disabled – say 60% of the global experts as per a new survey
conducted by ‘Smart Cities for All’.
Αμέσως προκύπτει ένα πρόβλημα και ταυτόχρονα μία αναγκαιότητα
για την δημιουργία ενός αστικού περιβάλλοντος φιλικότερου προς τους ανθρώπους
με αναπηρίες. Ένα βασικό βήμα για την ανάπτυξη μίας ιδέας που θα μπορεί να
διευκολύνει την κυκλοφορία ανθρώπων με αναπηρία σε αστικά/ ημι-αστικά
περιβάλλοντα είναι να διερευνηθεί τι ζητούν οι ίδιοι οι άνθρωποι με αναπηρίες.
Εφόσον δεν υπάρχει ο χρόνος για μία τέτοια έρευνα μπορούμε να αναζητήσουμε
διάφορες ήδη ολοκληρωμένες έρευνες και τα αποτελέσματά τους (https://www.smartcity.press/challenges-faced-by-disabled-people/). Στο νέο βιβλίο του “Smart city for all” (https://smartcities4all.org/wp-content/uploads/2017/06/Smart-Cities-for-All-A-Vision-for-an-Inclusive-Accessible-Urban-Futur...-min.pdf), το
οποίο είναι σχεδιασμένο για να βοηθήσει επιχειρηματίες, καινοτόμους και
υπεύθυνους φορείς που σχεδιάζουν τεχνολογίες έξυπνων πόλεων διαπιστώνεται:
By far, we have focused on the written studies that
support the development of all-inclusive smart cities. But essentially the
smart cities should also hear directly what the disabled community has to say.
Και παρατίθενται μαρτυρίες ανθρώπων με κινητικά προβλήματα:
Ο
Dr. Pineda ιδρυτής και πρόεδρος του world Enabled, ο ίδιος άτομο με κινητικό πρόβλημα,
επισημαίνει ότι:
Sometimes embracing technological solutions gives rise
to problems related to accessibility instead of resolving them. For example, LinkNYC
kiosks installed in New York City in 2016 did not comprise instructions in
audible form or screen-reading functionality. Soon after the American
Federation for the Blind appealed the city, the kiosks were updated. However, these
touch-screen kiosks are still not completely disabled-friendly.
Το παραπάνω παράδειγμα δείχνει σαφέστατα ότι οι έξυπνες πόλεις
που βασίζονται πολύ σε αυτοματοποιημένες διαδικασίες έχουν παραλείψει θεμελιώδη
ζητήματα, όπως για παράδειγμα πίνακες αφής που απλά είναι μη προσβάσιμοι σε άτομα
με ειδικές ανάγκες. Άλλες μαρτυρίες τονίζουν τη δυσκολία να πατήσουν κουμπιά
δίπλα σε πόρτες, να αντιμετωπίσουν σκάλες σε
σταθμούς μέσων μαζικής μεταφοράς, ανελκυστήρες, ράμπες που είναι πολύ
επικλινείς, προβλήματα στάθμευσης των οχημάτων, ελλιπές βοηθητικό προσωπικό και
άλλα. Όπως γίνεται αντιληπτό οι άνθρωποι με αναπηρίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες
στην κυκλοφορία στο αστικό περιβάλλον.
Η
ιδέα επικεντρώνεται σε άτομα με κινητικά προβλήματα, συνεπώς κυρίως μιλάμε για
προσβασιμότητα, ένα από τα φλέγοντα ζητήματα των πόλεων. Το σκεπτικό είναι να
δημιουργηθεί μία εφαρμογή πλοήγησης για κινητό ή ταμπλέτα προσαρμοσμένη στα
σημεία της πόλης που είναι προσπελάσιμα σε αμαξίδια. Αυτό δεν είναι κάτι νέο
από μόνο του καθώς υπάρχουν ανάλογες εφαρμογές, όπως η εφαρμογή AccessMap που
περιγράφεται παρακάτω.
Η καινοτομία της
πρότασης έγκειται στο ότι η εφαρμογή δεν θα είναι στατική αλλά θα εξελίσσεται
μέσα από την εισαγωγή πληροφοριών αφενός από τους χρήστες με κινητικά
προβλήματα αλλά και αφετέρου από τους ιδιοκτήτες καταστημάτων, καταλυμάτων και
γενικά όλων των επιχειρήσεων. Ο χρήστης με κινητικό πρόβλημα θα μπορεί να
αξιολογεί την προσβασιμότητα ή όχι σε ένα σημείο. Επίσης θα μπορεί να αξιολογεί
τα διάφορα μέρη που επισκέπτεται όπως υπηρεσίες, αεροδρόμια, ξενοδοχεία, εμπορικά
καταστήματα, καταλύματα ή τόπους διασκέδασης/εστίασης ή τουριστικούς
προορισμούς και τόπους πολιτιστικής κληρονομιάς. Ταυτόχρονα, η επιτυχία της
εφαρμογής θα έγκειται στην συμμετοχή του συνόλου των κατοίκων των πόλεων. Ένα
μεγάλο τμήμα των πολεοδομικών ιστών αποτελείται από καταστήματα και χώρους
αναψυχής, ξενοδοχεία ή τα πολύ διαδεδομένα ενοικιαζόμενα σπίτια μέσω air b&b.
Εάν εισάγουμε τους ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων στην εφαρμογή με κίνητρο την
προβολή της επιχείρησής τους και άρα αύξηση της επισκεψιμότητας θα μπορέσει να
αναπτυχθεί ένα δίκτυο στον πολεοδομικό ιστό με διαδρομές και κτήρια φιλικά προς
τους ανθρώπους με κινητικά προβλήματα. Θα μπορεί δηλαδή μία επιχείρηση να
πιστοποιεί μέσω της εφαρμογής ότι είναι προσβάσιμη από αμαξίδιο ή από άτομα με
προβλήματα κινητικότητας. Αυτομάτως στο χάρτη πλοήγησης θα εμφανίζεται το κτήριο
ως φιλικό και θα διαφημίζεται, ενώ αντίθετα τα υπόλοιπα θα φέρουν αβέβαιη ή
απαγορευτική πρόσβαση. Με αυτό τον τρόπο θα δημιουργηθεί ένα on line δίκτυο
πλοήγησης για άτομα με κινητικά προβλήματα. Οι επιχειρήσεις θα έχουν προβολή
και ταυτόχρονα θα προσελκύουν άτομα με κινητικά προβλήματα διευρύνοντας το
καταναλωτικό τους κοινό, άρα έχουν μόνο να επωφεληθούν μέσω της ενημέρωσης της
εφαρμογής. Ήδη είναι γνωστό από έρευνες ότι αποκλείοντας τους ανθρώπους με
αναπηρία από κεντρικές αγορές ή τουριστικούς προορισμούς απλούστατα οι
επιχειρήσεις χάνουν πολυψήφια ποσά. Ένα παράδειγμα είναι το λεγόμενο «purple pound” στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με αυτόν τον τρόπο
(λόγω του χρωματισμού της στη γραφική παράσταση) ονόμασε το υπουργείο Ατόμων με
αναπηρία (Minister for
Disabled
People) σε
έρευνα του 2014 την τιμή που δείχνει το συνδυασμένο εισόδημα των νοικοκυριών με
άτομα με αναπηρία. Αυτό φτάνει σε ύψος τις 212 δις λίρες. Όπως δήλωσε ο υπουργός ατόμων με αναπηρία Mark Harper:
We want businesses
up and down our high streets to realise they’re excluding more than 12 million
customers and their families if they fail to cater for disabled people. That’s
the equivalent to the populations of London, Birmingham, Leeds, Sheffield,
Cardiff and Manchester combined. [….]It’s not just about fairness, it makes
good business sense to be accessible. (https://www.gov.uk/government/news/high-street-could-be-boosted-by-212-billion-purple-pound-by-attracting-disabled-people-and-their-families)
Οι ιδιοκτήτες θα μπορούν επίσης να επιλέξουν σημεία εύκολης
πρόσβασης στον περιβάλλοντα χώρο της επιχείρησής τους. Στους τουριστικούς
προορισμούς οι επιχειρήσεις θα ανταμείβονται με προβολή της επιχείρησης,
ξενοδοχείου, αεροδρομίου, ή καταλύματος
τους αν ενημερώνουν το σύστημα σχετικά με την προσβασιμότητα σε αυτό. Ένα
σχετικό εικονίδιο σε μεγάλες μηχανές αναζήτησης καταλυμάτων θα μπορεί να
πιστοποιεί την προσβασιμότητα σε αυτά.
Τα
δεδομένα θα μπορούν εύκολα να μεταφραστούν σε έρευνες ώστε οι φορείς να έχουν
άμεση οπτικοποίηση της πραγματικής προσβασιμότητας στην πόλης τους και να
προσαρμόσουν την μορφή του πολεοδομικού ιστού. Οι ίδιες οι επιχειρήσεις βλέποντας
τα κτήριά τους αποκλεισμένα σε αυτό τον χάρτη πιθανόν να μπουν στη διαδικασία
να αναβαθμίσουν τις προσβάσεις τους και άρα να σημειωθούν στο χάρτη ως
προσβάσιμες.
Ας δούμε ένα παράδειγμα αστικού περιβάλλοντος
που πρωτοπόρησε στον τομέα αυτό.
Στο Seattle
έχει δημιουργηθεί η εφαρμογή πλοήγησης AccessMap
από το University of Washington’s Taskar Center for Accessible Technology. Η
εφαρμογή απευθύνεται σε άτομα με αμαξίδιο ή
κινητικά προβλήματα και παρέχει πληροφορίες για την τοποθεσία ραμπών και
σημείων προσπελάσιμων από άτομα με αναπηρία. Στο περιβάλλον του χάρτη της πόλης
η εφαρμογή επιτρέπει στους πεζούς με κινητικά προβλήματα και αμαξίδια να
σχεδιάσουν προσπελάσιμες διαδρομές και να λάβουν προτεινόμενες διαδρομές
βασιζόμενες σε συγκεκριμένες ρυθμίσεις, όπως για παράδειγμα περιορίζοντας τις απότομες
ανηφόρες ή κατηφόρες. Στην παρακάτω εικόνα φαίνονται στο χάρτη διαδρομές
ανάλογα με την κλίση του εδάφους. Με πράσινο σημειώνονται οι επίπεδοι δρόμοι,
ενώ με κόκκινο οι δρόμοι με κλίση από 10% και πάνω. Τι σύστημα ενημερώνεται από
πληροφορίες της Γεωλογικής έρευνας από το τμήμα μαζικής μεταφοράς του Seattle. Επίσης επικοινωνία με το εγχείρημα OpenSidewalks εμπλουτίζει τις πληροφορίες με το πλάτος των πεζοδρομίων και εντοπισμό των
βοηθητικών κιγκλιδωμάτων.
Από τα παραπάνω λοιπόν προτείνεται μία εφαρμογή
πλοηγού όπου θα σημειώνονται διαδρομές προσβάσιμες από αμαξίδιο ή άτομα με
προβλήματα κινητικότητας η οποία θα ενημερώνεται από τους χρήστες αλλά και τους
κατόχους επιχειρήσεων με κίνητρο την διαφήμισή τους. Όπως δηλώνουν τα άτομα με
αναπηρία θέλουν απλώς να κυκλοφορούν και να κοινωνικοποιούνται χωρίς προβλήματα
προσβασιμότητας. Η βεβαιότητα προσβασιμότητας σε μία πόλη διευκολύνει τους
κατοίκους και ταυτόχρονα προωθεί τον τουρισμό από οικογένειες με άτομα με
κινητικά προβλήματα.
Άλλη μία ιδέα θα μπορούσε να είναι μέσω της
εφαρμογής τοποθετώντας το κινητό μπροστά από μία άλλη οθόνη αφής να εντοπίζει
θερμές περιοχές κάνοντας προσβάσιμο τη χειρισμό της από απόσταση, όμως δεν
γνωρίζω αν κάτι τέτοιο μπορεί να υλοποιηθεί.
Δήμητρα Γούλα
